Bảng vẽ hệ thống gas: Thành phần và lưu ý khi thiết kế

Bảng vẽ hệ thống gas là bộ hồ sơ kỹ thuật thể hiện toàn bộ đường đi của khí gas, từ nguồn cấp đến từng thiết bị tiêu thụ. Hồ sơ này là cơ sở để thi công, nghiệm thu và vận hành hệ thống LPG theo yêu cầu an toàn phòng cháy chữa cháy (PCCC). Bài viết giới thiệu các bản vẽ thành phần, cấu trúc thiết bị và những lưu ý cần có khi lập bản vẽ.

Bảng vẽ hệ thống gas gồm những bản vẽ nào?

Một bộ hồ sơ kỹ thuật hoàn chỉnh cho hệ thống gas công nghiệp, chẳng hạn ở nhà hàng, khách sạn, bếp ăn công nghiệp hoặc nhà máy, thường gồm bốn nhóm bản vẽ dưới đây.

Sơ đồ nguyên lý công nghệ (P&ID)

P&ID (Piping and Instrumentation Diagram) mô tả toàn bộ luồng khí gas trong hệ thống. Luồng này đi từ bồn chứa hoặc dàn chai, qua van giảm áp, van điện từ, hệ thống hóa hơi (nếu có), rồi theo đường ống đến các thiết bị tiêu thụ cuối cùng.

Bản vẽ mặt bằng bố trí thiết bị

Bản vẽ mặt bằng (Layout Plan) cho biết vị trí đặt bồn chứa hoặc kho chứa chai gas. Bản vẽ này cũng thể hiện khoảng cách an toàn đến các công trình xung quanh, vị trí tủ điều khiển và van ngắt khẩn cấp.

Bản vẽ chi tiết tuyến ống

Bản vẽ isometric (Piping Isometric Drawing) thể hiện đường kính ống, vật liệu, các mối nối và giá đỡ ống. Bản vẽ cũng chỉ rõ đoạn ống đi ngầm hay đi nổi. Vật liệu thường dùng là ống thép đen Sch40 hoặc ống Inox 304.

Bản vẽ PCCC và an toàn

Nhóm bản vẽ này xác định vị trí đặt bình chữa cháy và bảng tiêu lệnh. Đồng thời, bản vẽ thể hiện hệ thống cảm biến dò khí gas (gas detector) kết nối với van ngắt tự động (solenoid valve).

Cấu trúc hệ thống gas từ nguồn cấp đến thiết bị

Khi đọc bảng vẽ, có thể theo dõi hệ thống theo thứ tự từ nguồn đến điểm đốt. Cách này giúp nắm rõ vai trò của từng thiết bị trên đường đi của khí gas.

Nguồn cấp gas

Nguồn cấp có thể là dàn chai (cấu hình 2×2, 2×4 hoặc nhiều hơn) kèm dây mềm cao áp (flexible pigtail) có van một chiều. Với nhu cầu lớn, hệ thống có thể dùng bồn chứa LPG đặt nổi hoặc đặt ngầm.

Bộ điều áp cấp 1 và hệ thống hóa hơi

Bộ điều áp cấp 1 (first-stage regulator) giảm áp suất cao từ bình hoặc bồn xuống mức trung bình, ví dụ khoảng 0,5 – 1,5 bar. Các thương hiệu thiết bị thường được nhắc đến cho hạng mục này là Novacomet và Sunghwa.

Với hệ thống công suất lớn, bộ hóa hơi (vaporizer) được dùng để chuyển gas lỏng thành hơi liên tục. Thiết bị này giúp hạn chế hiện tượng đóng tuyết (frosting) ở vỏ bình.

Bộ điều áp cấp 2

Bộ điều áp cấp 2 (second-stage regulator) ổn định áp suất của đường ống chính dẫn đến khu vực bếp, thường ở mức 30 – 50 mbar.

Thiết bị an toàn tự động

Hệ thống có hai thiết bị an toàn chính:

• Van ngắt khẩn cấp (solenoid valve / shut-off valve): tự động đóng khi nhận tín hiệu rò rỉ từ tủ trung tâm.
• Đầu dò khí gas (gas detector): gas nặng hơn không khí nên đầu dò được đặt ở vị trí thấp, gần khu vực kho gas hoặc chân thiết bị bếp.

Đường ống dẫn khí và van khóa

Đường ống dùng thép đúc tiêu chuẩn Sch40 hoặc Inox 304, sơn phủ màu vàng đặc trưng và gắn biển báo “ĐƯỜNG ỐNG KHÍ GAS – DANGER”. Mỗi thiết bị tiêu thụ như bếp á, bếp âu hay lò nướng cần có van khóa tay gạt riêng ngay trước đường cấp vào. Ngoài ra còn có các van khóa nhánh trên tuyến ống.

Tiêu chuẩn và lưu ý khi lập bảng vẽ kỹ thuật hệ thống gas

Vật liệu đường ống

Ống thép không hàn Sch40 (ASTM A53 / A106) được sử dụng phổ biến. Với hệ thống cần độ bền cao, có thể chọn ống Inox. Các mối nối phải được hàn áp lực hoặc nối ren chuyên dụng, bảo đảm kín khít.

Khoảng cách an toàn

Khu vực đặt kho hoặc dàn chai gas cần thông thoáng, cách xa nguồn lửa và nguồn điện ít nhất 1,5 m – 3 m. Hệ thống cũng phải tuân thủ khoảng cách ly tâm với khu dân cư và kho bãi theo quy chuẩn QCVN hiện hành. Khi lập hồ sơ, nên đối chiếu trực tiếp với văn bản quy chuẩn đang áp dụng cho từng công trình cụ thể.

Ký hiệu kỹ thuật

Bản vẽ cần dùng đúng ký hiệu quy ước quốc tế hoặc tiêu chuẩn Việt Nam (TCVN) cho van, cút góc, co, tê, đồng hồ đo áp suất và van giảm áp. Ký hiệu thống nhất giúp đơn vị thi công, đơn vị thẩm duyệt và người vận hành đọc hồ sơ theo cùng một cách hiểu.

Vì sao nên chuẩn bị bảng vẽ hệ thống gas kỹ lưỡng?

Bảng vẽ là tài liệu nền tảng cho cả quá trình thi công, kiểm tra và bảo trì sau này. Hồ sơ rõ ràng giúp các bên dễ trao đổi kỹ thuật và thuận tiện hơn khi rà soát các yêu cầu về PCCC.

Về lựa chọn đơn vị đồng hành, chủ đầu tư nên xem xét thông tin doanh nghiệp, nguồn cung LPG, hồ sơ kỹ thuật và dịch vụ hỗ trợ sau lắp đặt. Tân Việt Sơn Petroleum hoạt động trong lĩnh vực LPG và hệ thống gas, hỗ trợ khách hàng tìm hiểu giải pháp phù hợp với quy mô sử dụng và yêu cầu kỹ thuật của từng công trình.

Kết luận

Bảng vẽ hệ thống gas gồm sơ đồ nguyên lý P&ID, bản vẽ mặt bằng, bản vẽ tuyến ống và bản vẽ PCCC an toàn. Mỗi bản vẽ thể hiện một phần của hệ thống, từ nguồn cấp, bộ điều áp, thiết bị an toàn đến đường ống và van tại thiết bị. Khi lập hồ sơ, cần chú ý vật liệu ống, khoảng cách an toàn và ký hiệu kỹ thuật theo đúng quy chuẩn để việc thi công và vận hành thuận lợi.

THÔNG TIN LIÊN HỆ GAS CÔNG NGHIỆP TÂN VIỆT SƠN COMPANY

Văn Phòng: 12 Đường 7c1, P. Bình Trưng, TP. HCM
Điện thoại: 028 37 446 330 (Văn phòng) – 0833.668.996 (Đặt gas)
Email: Tanvietson@taviso.vn
Wesbite: https://www.TanVietSon.com
Facebook: Tân Việt Sơn Gas Company-Nhà Máy Gas Công Nghiệp Việt Nam